Bądź na bieżąco,

zapisz się na newsletter

nie teraz nie, dziękuję
Moje konto Moje konto
Koszyk jest pusty
Szybki kontakt

+48 793 063 010

biuro@vitallife24.pl

Czynne Pn-Pt
9:00-18:00

Lekarz radzi: Suplementacja diety w żywieniu dzieci

szkola-suplementy2.jpg

Prawidłowe odżywianie dzieci ma istotny wpływ na rozwój fizyczny i wzrost dziecka, procesy kognitywne i wyniki w nauce, działanie układu odpornościowego oraz zapobieganie chorobom cywilizacyjnym. Zmiany w procesie produkcji żywności oraz coraz większy stopień jej przetworzenia obniżają wartość odżywczą pożywienia, co bardzo utrudnia prawidłowe zbilansowanie diety. Zwiększone ryzyko powstawania niedoborów w wyniku nieprawidłowego żywienia występuje zwłaszcza w okresie dojrzewania. Według danych instytutu żywności i żywienia z 2015 roku suplementy diety w Polsce przyjmuje zaledwie 1 dziecko na 7 w przedziale wiekowym 0-18 lat, a przecież prawidłowa podaż składników ma największy wpływ na rozwój ogólny i wzrost dzieci. Rolą suplementów diety jest uzupełnianie istotnych dla rozwoju dzieci składników odżywczych – należy podkreślić, że nie zastępują one prawidłowo zbilansowanej diety odpowiedniej do wieku i stanu zdrowia dziecka, ale skutecznie ją uzupełniają. Do szczególnie ważnych dla dziecka składników odżywczych należą:

szkola-dzieci1.jpg1. witamina D
2. witamina A
3. witamina C
4. witaminy z grupy B
5. składniki mineralne – szczególnie wapń, magnez, cynk, żelazo, jod, selen
6. nienasycone kwasy tłuszczowe Omega 3 (DHA, EPA)
7. aminokwasy – zwłaszcza egzogenne, których organizm nie jest w stanie wytworzyć – np. lizyna – ograniczająca wzrost u dzieci z jej niedoborami.
W literaturze naukowe najwięcej uwagi poświęca się ostatnio witaminie D i nienasyconym kwasom tłuszczowym omega-3.

Witamina C

Witamina C – kwas L-askorbinowy – wykazuje wiele działań biologicznych: - biosynteza kolagenu - biosynteza hormonów i neuroprzekaźników - wspomaganie działania układu odpornościowego - udział w procesach detoksykacji - jako antyoksydant hamuje procesy peroksydacyjne - zwiększa wchłanianie żelaza niehemowego. Zapotrzebowanie na witaminę C wynosi u dzieci średnio 30-60 mg/dobę – może się zwiększać w stresie, w stanach chorobowych. Przy jej niedoborach zwiększa się podatność na infekcje, nerwowość, obniża się wydolność fizyczna i psychiczna, pogarsza się kondycja narządu ruchu – kości, stawy oraz skóry i błon śluzowych, dziąseł, naczyń krwionośnych...

.


Witaminy z grupy B

Niacynawitamina PP lub B3 – częściowo wytwarzana w organizmie człowieka z tryptofanu w obecności witamin B2 i B6, większość – dostarczana z dietą – ma istotne znaczenie w funkcjonowaniu:

    układu nerwowego ośrodkowego i obwodowego
    w biosyntezie hormonów – płciowych, kortyzolu, insuliny, tyroksyny
    w utrzymaniu prawidłowego stanu skóry
    bierze udział w przemianach energetycznych
    uczestniczy w metabolizmie węglowodanów, białek i tłuszczy

Niedobory witaminy B3 są częste – jej spożycie w diecie jest niższe niż zapotrzebowanie – dla dzieci zalecana ilość niacyny 5-12 mg/dobę. Źródłem niacyny są głównie produkty pochodzenia zwierzęcego – mięso, wątroba, ryby.

Niedobór niacyny może powodować osłabienie, uczucie zmęczenia, niepokój, nerwowość. Większe niedobory powodują rozwój pelagry – ze stanami zapalnymi skóry, języka, biegunkami, zapaleniem nerwów obwodowych, demencją i paraliżem.

Kwas pantotenowywitamina B5- częściowo syntetyzowana przez mikroflorę jelitową, większość – dostarczana z dietą- wchodzi w skład koenzymu A i 4-fosfopanteteiny – uczestniczy w metabolizmie białek, węglowodanów i tłuszczy – szczególnie cholesterolu, witaminy D, hormonów sterydowych, fosfolipidów, neuroprzekaźników, przeciwciał i porfiryn, bierze udział w procesie wzrostu tkanek, regeneracji skóry oraz prawidłowym funkcjonowaniu błon śluzowych. Witamina B5 występuje w produktach zwierzęcych i roślinnych – mięso, warzywa liściaste, owoce, warzywa, mleko. Niedobór witaminy B5 wywołuje zmęczenie, obniżenie odporności, bóle głowy, zaburzenia snu, zespół palących stóp.

rodzice-dzieci1.jpgPirydoksynawitamina B6 –grupa 6 związków pirydynowych. W organizmie człowieka pełni funkcje koenzymu wielu grup enzymów (aminotransferazy, fosforylazy, dekarboksylazy, deaminazy) – bierze udział w przemianach metabolicznych węglowodanów, białek, tłuszczy, witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, neuroprzekaźników – serotoniny z tryptofanu, pierścienia porfirynowego hemu. Wpływa na działanie układu nerwowego, krwiotwórczego i odpornościowego.

Występuje głównie w produktach zwierzęcych – mięso, ryby, wątroba, również w pełnych ziarnach zbóż, strączkowych, warzywach liściastych, ponadto  jest syntetyzowana przez mikroflorę jelitową. Niedobory mogą wynikać ze zwiększonego zapotrzebowania – dzieci w wieku szkolnym, ciąża, starszy wiek, stosowanie leków, alkohol, wrodzone wady metaboliczne, hemodializy – mogą występować  objawy ze strony układu nerwowego -  neuropatia, drgawki, bezsenność, zmiany skórne, wypadanie włosów, niedokrwistość, kamica nerkowa (szczawiany), większa podatność na infekcje, obniżona biosynteza insuliny, nadmierna potliwość. Dzienne zapotrzebowanie na witaminę B6 u dzieci wynosi 0,4-1 mg/dobę.

Biotyna – witamina B8 (H) – aktywna biologiczne forma to d-biotyna, występuje w produktach roślinnych – kalafor, grzyby i zwierzęcych – wątroba, ponadto jest syntetyzowana w przewodzie pokarmowym. Wykazuje  działanie biologiczne poprzez enzymy katalizujące reakcje karboksylacji – metabolizm węglowodanów, białek i tłuszczy, wpływa na układ immunologiczny, wzrost i rozwój organizmu, krzepnięcie krwi, stan skóry i włosów. Niedobory biotyny mogą występować u osób spożywających surowe jaja (wiązanie przez awidynę), z zaburzonym trawieniem i wchłanianiem (zespół krótkiego jelita), u  żywionych parenteralnie. Objawy niedoboru biotyny to znużenie, brak energii, zmiany skórne, wypadanie włosów, zmiany na błonach śluzowych, bóle mięśniowe.

Kwas foliowy – witamina B9 – foliany – grupa związków pochodnych kwasu foliowego, aktywną formą są poliglutaminowe pochodne kwasu foliowego, występują w postaci koenzymów podlegającym przekształceniom przy udziale witaminy C niezbędnej do wytworzenia formy koenzymatycznej. Wątroba magazynuje połowę zapasu kwasu foliowego, co pokrywa potrzeby organizmu przez około 3 miesiące. Działanie biologiczne kwasu foliowego polega na udziale w procesach metabolicznych jako koenzym – aktywuje ważne enzymy kluczowych dla organizmu szlaków metabolicznych – biosynteza puryn, pirymidyn i kwasów nukleinowych, przemiany aminokwasów – warunkuje to prawidłowy przebieg podziałów komórkowych i procesu różnicowania komórkowego w okresie embrionalnym (wady cewy nerwowej) oraz prawidłowe działanie układu nerwowego i krwiotwórczego (biosynteza hemu - synergia z witaminą B6 i B12), istotna rola w metabolizmie homocysteiny..

Występuje w warzywach liściastych, produktach zwierzęcych – w czasie przechowywania produktów żywnościowych i obróbki cieplnej występują duże straty kwasu foliowego – 50-90% w stosunku do produktu nieprzetworzonego

Zapotrzebowanie dzienne wynosi około 100 mikrogramów/dobę.

Kobalamina – witamina B12 – grupa krynoidów zawierających nukleotyd dimetylobenzoimidazolowy i kobalt, może być syntetyzowana przez mikroflorę jelita grubego człowieka, wchłania się w jelicie cienkim w obecności jonów wapnia i czynnika Castlea. Jest odkładana w nerkach (30%) i wątrobie (60%), a w przewodzie pokarmowym około 75% witaminy B12 jest odzyskiwane przez ponowne wchłanianie i krążenie wątrobowo-jelitowe. Działanie biologiczne witaminy B12 – udział w powstawaniu morfotycznych struktur krwi, biosynteza osłonek mielinowych nerwów(cholina), serotoniny, białek, przemiany metaboliczne tłuszczy, białek i węglowodanów. Witamina B12 występuje wyłącznie w produktach pochodzenia zwierzęcego – mięso, mleko i produkty mleczne.

Niedobory witaminy B12 mogą występować u wegan i wegetarian, u dzieci matek wegetarianek karmionych piersią, u chorych na niedokrwistość Addisona-Biermera oraz zanikowe zapalenie błony śluzowej żołądka - zaburzenie wchłaniania witaminy B12 z powodu obniżonej  biosyntezy czynnika wewnętrznego (czynnik Castlea).


Cynk

dzieci-przedszkole1.jpgNależy do mikroelementów niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu człowieka, 50% cynku znajduje się w mięśniach szkieletowych, 30% w kościach , w wątrobie 5% , w osoczu poniżej 0,1%. Działanie biologiczne cynku jest wielokierunkowe – jest aktywatorem ponad 300 enzymów (polimeraza DNA i RNA, dysmutaza ponadtlenkowa, anhydraza węglanowa) – poprzez te enzymy ma wpływ na metabolizm, procesy wzrostu i podziały komórkowe, ekspresję genów, syntezę hemu, ponadto  reguluje wydzielanie hormonów (testosteron, tyroksyna, insulina), wpływa na działanie układu immunologicznego, wchodzi w skład soku trzustkowego i żółci, wpływa na utrzymanie stabilności błon komórkowych, odczuwanie smaku i zapachu.

Cynk występuje w produktach roślinnych – orzechy, pestki, rośliny strączkowe, zboża oraz zwierzęcych – mięso, ryby, owoce morza, sery podpuszczkowe. Fityniany w przewodzie pokarmowym obniżają wchłanianie cynku – czerwona fasola, kukurydza i ziemniaki mają najbardziej niekorzystną proporcję fitynianów do cynku – duża zawartość fitynianów w diecie może prowadzić do niedoborów tego pierwiastka. Niedobory cynku w Polsce są bardzo częste – występują u  co drugiej kobiety i co czwartego mężczyzny, dotyczą również dzieci – mogą być przyczyną zahamowania wzrostu, u chłopców – hipogonadyzmu i niedorozwoju płciowego, większej podatności na infekcje,  zmian skórnych i wypadania włosów.


Witamina D

Biosynteza w skórze z 7-dehydrocholesterolu pod wpływem promieniowania UVB jest głównym źródłem witaminy D. W diecie występuje w postaci ergokalcyferolu (witamina D2) oraz cholekalcyferolu (witamina D3). W wątrobie witamina D jest metabolizowana do 25-OH-D, który działa na receptory komórkowe jak hormon i reguluje cały system homeostazy. Minimalny poziom 25-OH-D u dzieci wynosi 20 ng/ml.

Niedobór witaminy D w okresie od września do kwietnia dotyczy około 80-90% populacji w naszej szerokości geograficznej – zmienia się kąt padania promieni słonecznych i UVB znika pod koniec września, pojawia się ponownie w połowie kwietnia. Badania przeprowadzone w Polsce w 2012 roku w grupie dzieci i młodzieży pomiędzy 9 a 15 rokiem życia wykazały niedobór witaminy D u 75-80 % badanej populacji.

szkola-dzieci3.jpgWitamina D ma wielokierunkowe ogólnoustrojowe działanie biologiczne – wpływa na układ immunologiczny, metabolizm wapnia i fosforu, różnicowanie komórek, prawidłowe działanie narządów wewnętrznych – wątroba, trzustka, jelito  cienkie, układ nerwowy, układ krążenia.

Profilaktyczna suplementacja witaminą D ma uzasadnienie w grupie dzieci i młodzieży – jej niedobór może być przyczyną krzywicy, ale również zwiększyć  ryzyko cukrzycy, chorób autoimmunologicznych, zespołu metabolicznego, a nawet chorób nowotworowych.

Zalecana suplementacja witaminy D – w przedziale 1-18 rok życia – 600-1000 IU/Dobę (15 µg - 25 µg), w przypadku większej  masy ciała dawka witaminy D powinna być zwiększona. Poza ekspozycją na słońce należy podawać dzieciom produkty zawierające witaminę D – tłuste ryby morskie, jaja, suszone grzyby, dobre jakościowo produkty mleczne.


Kwasy tłuszczowe omega-3

 Wielonienasycone kwasy tłuszczowe omega-3 występują m.in. w postaci kwasu eikozapentaenowego (EPA) i kwasu dokozaheksaenowego (DHA). Wykazują wielokierunkowe działanie – przeciwzapalne, przeciwmiażdżycowe, przeciwzakrzepowe, wspomagają pracę układu nerwowego i układu krążenia, regulują metabolizm – zapobiegają zespołowi metabolicznemu. Dzieciom zaleca się podawanie dobrych jakościowo tłustych ryb morskich (łosoś, makrela, śledź). Jednak ze względu na wysoki stopień zanieczyszczenia wód oceanicznych i morskich, co zwiększa ryzyko skażenia ryb morskich metalami ciężkimi – rtęć oraz dioksynami – warto rozważyć suplementację bezpiecznymi, przebadanymi  preparatami zawierającymi kwasy omega-3. Zalecane spożycie DHA przez dzieci wg Komisji UE z 2011 roku: Niemowlęta po zakończeniu karmienia piersią – do 12 miesiąca życia DHA 100 mg/dobę. Dzieci – 250 mg EPA i DHA w dziennej racji pokarmowej.
Suplementacja diety nie zastąpi prawidłowego żywienia dzieci i młodzieży. Jednak uzupełnianie niedoborów składników odżywczych może wspomagać prawidłowe funkcjonowanie organizmu dziecka, korzystnie wpływać na rozwój fizyczny i umysłowy oraz zmniejszyć ryzyko zapadalności na choroby. Należy przestrzegać odpowiednich dla wieku dziecka dawek substancji czynnych oraz zapewnić regularne pełnowartościowe posiłki, ruch i kontakt ze słońcem. Znakomitą i wygodną formą do suplementowania przez dzieci są multiwitaminowe żelki, tabletki do ssania lub produkty w kropelkach. Z takiej postaci można skorzystać w CaliVita®.


dr n. med. Danuta Broniarczyk-Pawłowska

Powiązane z tym artykułem suplementy

Lion Kids + D - Multiwitamina dla dzieci >>

Lion Kids C - Witamina C dla dzieci - zwierzątka >>

Pre Steps Daily 60 ml multiwitamina dla dzieci >>

Sugar Free Gummies - Multiwitaminowe żelki bez dodatku cukru >>

Liquid C + Bioflavonoids with Rose Hips z witaminą C >>

Witamina D3 - słoneczna witamina / D-drops liquid vitamin D >>

SambuRex - Król odporności z owocu dzikiego bzu >>

Omega 3 Concentrate dla serca, mózgu, wzroku >>